Ricardo Reis'in Öldüğü Yıl

isteğiyle yer etti dünya edebiyatında. Pessoa, kendi adından başka, Alberto Caiero, Alvaro de Campos, Bernardo Soares, Ricardo Reis gibi adlarla da imzaladı yapıtlarını. Bunlar birer takma ad değil, yaşam öyküsüne, hırslara, arzulara, edebiyat görüşüne, şiir duruşuna sahip kimliklerdi. Ben yazılacak bir romanın kahramanıyım diyen Pessoanın sezgisi birkaç romanda doğrulandı; Portekiz in dev romancısı José Saramago da Pessoanın sözüne uydu: Pessoayı kendisi, tıpkısı, başkası, ayrısı, aynası olan Ricardo Reisle buluşturdu. 1936 yılında, Avrupanın çalkalandığı, Almanyada Hitlerin, Portekizde Salazarın yükselişe geçtiği bir dönemde, Ricardo Reis, Fernando Pessoanın öldüğünü bildiren bir telgraf alınca on altı yıl sonra Portekize dönmeye karar verir. Krallık yanlısı Ricardo Reisin bıraktığından çok farklıdır Portekiz; burada karşılaştığı insanlar, ölü Pessoayla sohbetleri, onda soru işaretleri uyandırır; politik düşünceleri ve insanlar hakkındaki yargıları giderek sarsılır: Kendi varlığı, dünyaya dair bütün bilinenlerin, her an yeni baştan tanımlanabileceğinin kanıtıdır zaten. Bu roman için José Saramago şöyle söylüyor: Ricardo Reisin Öldüğü Yıl, başka bir hayatın, bir yalanın var olmasını mümkün kılıyor, dolayısıyla başka bir gerçeklik, başka bir maske de var olabilir.