İstanbul’dan Bombay’a Bir Osmanlı Fırkateyni’nin Keşif Seyahati

Ondokuzuncu yüzyılın son çeyreğinde İstanbul’dan Bombay’a bir eğitim ve araştırma seyahati yapan Server-i muhbir fırkateyni Ege, Akdeniz, Süveyş kanalı, Kızıldeniz, Basra körfezi rotasını takib ederek Bombay’a ulaşmıştır. Seyahatnamede takib edilen rota ve geminin seyr u seferi ile ilgili verilen bilgiler yanında uğranılan bütün liman ve şehirlerde buraların tarihçesi, ahalisinin durumu, iktisadî ve ticarî hayatı ile idarecileri hakkında gözlem ve araştırmaya dayalı bilgiler verilir. İngilizlerin ne şekilde başta Osmanlı toprakları olmak üzere bölgeye nüfuz ettikleri hüzünlü bir dille anlatılır. Seyahatnamenin en ilginç taraflarından biri de Karaçi ve Bombay’da başta müslümanlar olmak üzere bütün Hint halkının Osmanlı denizcilerine gösterdikleri derin muhabbetin ve özellikle Osmanlı hilafetinin Hint müslümanları üzerindeki tesirinin canlı bir dille anlatımıdır.