Modern Devletin Doğası

Türkiyede Osmanlı İmparatorluğu hala büyük ölçüde tarih dışı, değişmeyen bir oluşum olarak görülüyor. Değişim ise, gerek Osmanlı gerekse günümüz tarihçilerince genellikle bir olumsuzluk olarak değerlendiriliyor. Osmanlı klasik dönemi esas alındığında, bundan sonrasına bir bozulma, çürüme ya da kimlik aşınması, taklitçilik olarak yaklaşılıyor. Tarihçiler hala büyük ölçüde klasik dönemin ihtişamına övgü düzmekle son dönemin izmihlaline dövünmek arasında sıkışmış bir zihinsel ortamda konularına yaklaşıyorlar; daha da kötüsü, konularıyla duygusal özdeşlik kurmaktan kendilerini alamıyorlar. Rifaat Ali Abou-El-Haj, kitapta bu yaklaşıma karşı çıkıyor. Osmanlıya yaklaşımlardaki bu ve benzeri sorunları soğukkanlı ve mesafeli bir tutumla eleştiriyor. Osmanlı toplum ve devletini yeniçağ modernleşmesi çerçevesinde, döneminin Avrupa devlet ve toplumlarıyla karşılaştırarak ele alıyor, 16.-18. yüzyıllarda yaşanan değişimin doğası üzerinde yoğunlaşıyor. Bunu yaparken, bir yandan da Batılı tarihçiler arasında yaygın olan oryantalist yaklaşımlarla hesaplaşıyor.