Cevdet Bey ve Oğulları

Bir aile, üç kuşak, iki devlet rejimi, birçok devrim, darbe, siyasi, ekonomik ve sosyal çalkantı... Uzun uzun anlatılan, yavaş yavaş okunan bir Türkiye ve insan panoraması... teknik olarak ilk ve son kuşağın sadece bir gün baz alınarak anlatılması ve dönemin ortamının bu kısa süre içerisinde verilebilmesi başarılıydı. Kitabın geneli itibariyle çok önemli olmasa da beni etkileyen noktalardan biri de Nermin'in ve Perihan'ın gizemi. Bence yazar bu noktada bilinçli olarak boşluk bırakıp yorumu okuyucuya bıraktı. Bazı kitaplar bende okunduktan bir süre sonra daha da sindirilip, değerleniyor. Bu kitabın da öyle olacağını hissediyorum.

Orhan Pamuk'un Karanlık ve Işık adlı ilk romanı olup 1979 yılında Milliyet roman ödülünü kazanmıştır. Roman daha sonra 1982 yılında bugünkü Cevdet Bey ve Oğulları adı altında kapsamlı olarak kitaplaşmış ve 1983 yılında Orhan Kemal ödülünü kazanmıştır. Bu ikinci ödülle birlikte yazar edebiyat dünyasının dikkatini çekmiştir. Roman 1905 yılından başlayıp 1970 yılına kadar olan süreci. Işıkçı lakaplı daha sonra soyadı kanununla birlikte lakabını soyadı olarak alan Cevdet Işıkçı ve oğulları Osman, Refik kızı Ayşe ve torunları etfafında gelişiyor. Çok severek okuduğum üçüncü Orhan Pamuk romanı. 1905 de ticaretin azınlıkların konrtolünde olduğu Türklerin ticaretle uğraşmanın ayıplandığı zamanlarda bir başarı hikayesi Cevdet beyin yaşamı. Yakın tarihimize kısa ama çarpıcı bir bakış. Nişantaşı'nın İstanbul'un o tarihlerdeki halini çok güzel betimlemiş yazar. Sıcacık yer yer hüzünlü harika bir aile romanı. Okumamış olanlara, bu tür aile romanı ve yakın tarihimize meraklı olanlara tavsiye ederim.....

-"Kimse kendi çabasıyla, topluma karşı çıkarak yükselmiyor. Herkes boyun eğerek, birisinin himayesine girerek, kulluk ederek yükseliyor." Sayf 78 -" Hepimiz öleceğiz."

çok genç yaşında yazmasına rağmen çok güzeldi ama dostoyevsk kitaplarınıi okur gibi hissettim ya da diğer benzer klasikleri

Orhan Pamuk'un romanlarını okurken hep aynı duyguya kapılıyorum. Romanların bazı bölümlerinden müthiş keyif alırken, bazı bölümlerinde sayfa atlama isteğimi zor engelliyorum. Cevdet Bey ve Oğulları'nı da benzer duygularla okudum. Belli bölümleri okurken Orhan Pamuk'un çok büyük bir yazar olduğunu düşünürken, bir sonraki bölümün lise kompozisyon ödevi yazan bir öğrencinin kaleminden çıktığı duygusuna kapıldım. Özellikle kitabın ilk 50-60 sayfasındaki dili beğenmedim: Acemice kurulmuş kısa cümleler, Türkçe dilinin kurallarına hiç uymayan cümle yapıları. Orhan Pamuk'un Türkçe dilini kullanmakta ciddi sorunları olduğunu düşünüyorum. Cevdet Bey ve Oğulları isminin bu romana çok da uymadığını düşünüyorum. 1979 Milliyet Roman Ödülü alırken bu eseri için kullandığı Karanlık ve Işık daha uygun bir isim. Orhan Pamuk'un toplumun bazı kesimlerini hiç tanımadığını ve bu kesimlerden gelen insanlarla hiç bir şekilde empati kuramadığını, romanına bu insanları yerleştirirken genel geçer klişelere dayandığını düşünüyorum. Örneğin, Pamuk'un subaylar ve asker emeklileri ile ciddi sorunları var. Bu insanların dünyasına giremiyor, bu insanları romanlarına yerleştirirken kalıplaşmış yargılara başvurmak zorunda kalıyor. Uşaklar, hizmetçiler ve "ötekiler" ise sadece dekoru tamamlıyor. Orhan Pamuk "ötekileri" tanımadığı için olsa gerek, örneğin Refik'in Kemah'ta ne görerek etkilendiği bir türlü anlaşılamıyor. Okuyucunun Refik'in "bir şeyler" gördüğünü ve gördüğü bu bir şeylerden çok etkilendiğini varsayması isteniyor. Kitabın son 50 sayfasını oluşturan SonSöz önceki bölümlere tutarlı bir şekilde bağlanmıyor. Bu bölüm, kitapta bir fazlalık gibi duruyor. Kitabın en önemli karakterlerinden Ömer'in, Muhittin'in ve Ziya'nın öyküleri tamamlanmadan kısaca geçiştiriliyor. Kitabın pek çok bölümünde, romanın akışkanlığını bozan sıkıcı tekrarlar var. Romanın arka planını oluşturan Nişantaşı'nda bir şeyler yaşandığını ve semtin ciddi değişimlere uğradığını "hissediyoruz", ancak 1930'ların Nişantaşı semti o kadar yavan bir şekilde tasvir ediliyor ki, değişimler vurucu ve sarsıcı olmaktan çıkıyor, paragraflar dolusu gereksiz ayrıntı vasıtasıyla anlatılmaya çalışılıyor. Sonuç olarak bu romanı okuyup bitirdiğinde şu yargıya vardım: Nişantaşı'nı çok iyi tanıyan, ancak Türkiye'ye ve halka çok yabancı bir romancının, romanının merkezine Nişantaşı çevresini koyarak Türkiye'deki değişim sancılarını anlatmaya çalıştığı sıkıcı ve vasat altı bir roman.

Bir ailenin üç kuşak boyunca serüvenlerini anlatan sürükleyici bir kitap olmasına rağmen ince yazılar dolu dolu satırlar nedeniyle 10 günde bitirebildiğim bir roman.Yazarın "Kar" romanını okumuştum sevememiştim.Cevdet Bey ve Oğulları'nın günümüze uzanan bir anlamda Türkiye Cumhuriyeti'nin özel hayatının hikayesi.Yazarların ilk kitaplarını severim.Bunu da sevdim Beğenmediğim unsurlardan biri Turancılık,Türkçülük ile milliyetçiliği eş tutarak eleştirmesiydi.

Cumhuriyet'in gelişimini büyük bir aile içinde yaşıyoruz kitapta. Zamanla kahramanlar, düşünceler değişecek. Belki de bir mesaj veriyor kitap bizlere; hepimiz bir devlet gibiyiz aslında. Doğuyoruz, gelişiyoruz, devrimler yapıyor isyanlar çıkarıyoruz ve en önemlisi değişiyoruz