Esir Şehrin İnsanları (Esir Şehir, #1)

..Oysa insan, kötü bir iş yapmak zorunda kalırsa, hiç değilse ruhuyla yorulur. ..Silahlar eskiydi. Cephane her zaman kıttı. Menzil örgütü, ulaştırma sıfır, bazen at arabalarında, çoğu, deve, eşek, kağnı kervanlarında götürülüp getirilen sandıklarda her şey noksandı, çürümüştü. Lazım olan yere lazım olduğu vakit yetişmiyordu. Yaralılar, bakımsızlıktan, kangrenden ölüyorlar, ruh bakımından güçsüz olanlar, daha Türkçesi tabansızlar hemen kaçıyorlardı. Buna rağmen, vallaha, hiçbirimiz, yenmek için elimizden geleni esirgemedik. Kaçanlar bile, tekrar kaçmak fırsatı buluncaya kadar aslanlar gibi döğüştüler Nitekim kaçamayacak kadar korkak olanlar, köye dönerken çekeceği sıkıntıyı göze alamayanlar da sıkıştıkları yerde, imkan var mı yok mu bakmadan aslanlar gibi vuruşurlar. "Zafer, savunuya muhtaç değildir." diye bir söz edilir. "Yenilgi de, tıpkı zafer gibi, savunuya gelmez!" diyenlerden çok özür ileri sürenleri üzer, şimdi burada, kaybedilmiş bir harbin savunuculuğunu yapmıyorum. Gerçek odur ki, okulların yüksek sınıflarından, köy odalarından kalıplarına kıyafetlerine bakar çocuk getirdiler. Bunlar, evet, sırasında, korkudan altlarına işemişlerdir, ama içlerinde korkunç bir cesaretle ölümü alaya alanlar, onunla bir köpek yavrusu imiş gibi şakalaşanlar çok vardı. Harp uzun sürdü. Bu memleketin eli silah utanlarından pek azı cepheyi görmemiştir. Yani, hepimiz "cephe" denilen kıyameti yakından tanıdık. Kan gövdeyi götürür mü? Gövdeyi değil kasabaları, temelinden sökülüp sürükledi. Biz, bıkıp usanıncaya kadar kan, yara, kahramanlık, korkaklık gördük. Bunları o kadar kanıksadık ki bu dünyada imreneceğimiz pek az kahramanlık, ayıplayacağımız pek az tabansızlık kalmıştır. Yalnız bir nesil değil, bu memleketin üç nesli bir çeşit filozof oldu. Bunun kârını da göreceğiz, zararını da.. Pardon... Gevezeliğim tuttu. Pek mutluyum da..

Yazarın okuduğum ilk kitabı. Başlarda sıkıldıysam da sonlara doğru oldukça merakla okuduğum ve hızla serinin ikincisine geçtiğim kitap :)

Zor zamanların romanı. Kemal Tahir'den okuduğum ilk kitap olduğu için uzunca bir süre hatırlayacağım. Kurtuluş Savaşı dönemiyle ilgili okunması gereken bir eser olduğunu düşünüyorum. Kurgusal karakterlerin yanı sıra gerçek karakterler de yer tutuyor. Bu yüzden dönemden habersiz okumak anlamsız olur. Ben kronolojik olarak dönemle ilgili bilgi sahibi olduğum için okurken daha iyi anladım anlatılan olayları. Kemal Tahir'in döneme dair görüşlerini okumak ilgi çekiciydi. Kendisi döneme tarafsız şekilde bakabilmiş. Seri olarak tasarlandığı için sanırım, ilk kitap olaylara giriş gibiydi. Esir Şehrin Mahpusu ve Yol Ayrımı'yla konunun daha da derinleşeceğini düşünüyorum. Keyifli bir okuma süreciydi.

Kemal Tahir, Milli Mücadelenin bu en zor durumunda İstanbul aydınının yaşadığı hayatı, esaretten kendilerine pay elde etmek isteyen tüccarları ve esaretin bir buhran haline gelmesine sebep olan olayları güzel betimlemelerle anlatmıştır. İstanbul'un işgali, milli mücadele sırasında milletimizin kalbinin zapt edilmesi ve bitkisel hayatta yaşamaya zorlanması şeklinde vuku bulmuştur. Yazar romanda Kamil Bey'in şahsında aydınların bir içe dönme ve özeleştiri yapma halini ortaya koymuştur. Kamil Bey kızı Ayşe'nin yıllar sonra "Baba Milli Mücadele sırasında siz neredeydiniz?" sorusunu sorma ihtimaliyle bir içe dönüş yaşamıştır. Bu soru, her zaman ve her olay için herkesin kendisine sorabileceği bir sorudur. Bence romanın en önemli teması, bu muhasebenin yapılmasıdır. Yazarın diğer eserlerine baktığımızda da sürekli bu sorgulama temasının işlendiği görülecektir.

Dünyanın güzelliklerinin hakkını vererek tadan ve şanslı azınlığa mensup bir insanın hayatındaki değişimi ve kurtuluş savaşı mücadelesi döneminde İstanbul ve Anadolu merkezli olarak ülkenin ikiye bölünmüş -insanlarının- halini detaylandırıyor. Aşırı sürükleyici bir hikaye olmadığı halde kendiliğinden akıp giden bir okuma oldu. Seriye devam edeceğim zaten. Ben beğendim. Tavsiye ederim.

Türk edebiyatının üç büyük Kemal'inden biri olan büyük usta Kemal Tahir'in esir Şehir üçlemesinin ilki olan Esir Şehrin İnsanları 463 Sh 3 ana Blm ve 17 kısımdan oluşuyor. Roman adında anlaşılacağı gibi İşgal edilen İstanbul'u yani 1920 yıllarını anlatıyor. Romanın kahramanı Kamil beyi anlatmak lazım önce müthiş bir tipleme. 36 yaşlarında Sultan Abdülhamit'in Vezirlerinden Selim paşanın tek çocuğu Galatasaray Sultanisini bitirip yüksek öğrenimini Oxford'ta tamamlamış yine bir Paşa kızı olan Nermin hanımla evli 6 yaşında Ayşe adlı bir kız babası. Kamil bey aşırı zengin dünyayı gezmiş bir kaç dil bilen uzun süre Avrupa'da yaşamış çocuk ruhlu tertemiz yürekli halktan kopuk tam bir aristokrat.Yurt dışında savaş zamanlarında serveti eriyor ve işgal zamanı ülkeye geri geliyor ve macerada başlıyor. Olağan üstü bir yazım Kemal Tahir resmen İşgal zamanı İstanbul'u gezdiriyor o dönemin İnsanlarını vatanseverleri padişah taraflarını Külhanbeyleri cahilleri uyanıkları adeta film izler gibi tanıtıyor. Çok beğenerek okudum.Okunmasını çok tavsiye ederim. Harika tiplemeler var.Aslında sadece Kamil Bey için bile okunur..